Telefon
Telegram
WhatsApp
İnstagram

Contrary to popular belief, Lorem Ipsum is not simply random text. It has roots in a piece of classical Latin literature from 45 BC, making it over 2000 years old.

İLETİŞİM

MASKE VE ELDİVEN ATIKLARINDAKİ COVID TEHLİKESİ

MASKE VE ELDİVEN ATIKLARINDAKİ COVID TEHLİKESİ
  • ,

MASKE VE ELDİVEN ATIKLARINDAKİ COVID TEHLİKESİ

 

MASKE VE ELDİVEN ATIKLARINDAKİ COVID TEHLİKESİ

(Tek kullanımlık Maske, Eldiven gibi Kişisel Hijyen Malzeme Atıklarının Yönetiminde COVID – 19 Tedbirleri Genelgesini Yorumluyoruz.)

COVID 19’ a karşı verilen mücadelelerimizden bir diğeri de; maske, eldiven, bone vb. kişisel koruyucu ekipmanların atıklarının yönetimidir. Bu atıkların doğru yönetilememesi canlı hayatı için çapraz kontaminasyonla enfeksiyona neden olabileceği gibi, çevresel açıdan bakıldığında toprak ve su ortamı için tehdit oluşturmaktadır.

Söz konusu bu atıkların evlerde ve / veya iş yerlerinde yönetimiyle ilgili Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 07.04.2020 tarihinde bir genelge yayınlamıştır. (Genelgeye  https://cygm.csb.gov.tr/genelgeler-i-442 adresinden ulaşabilirsiniz.) Bu genelgeye göre kısaca yapılacaklar;

  • Gri renkli ayakla açılabilen üzerlerinde ilgili atıkların görsellerinin bulunduğu bir kovada biriktirilmelidir.
  • Atıklar kovaların ¾ oranında doldurulacak şekilde biriktirilmesi gerektedir ve yeterli doluluğa ulaşan atık kovalarından (iş yerleri için kişisel koruyucu ekipmanları ayrı olarak temin edilmiş bir görevli tarafından) torbalar ağızları bağlanarak toplanmalıdır.
  • Bu torbalar 72 saat güneş görmeyen insan geçiş güzergahında olamayan, gıda ile temas etmeyecek bölgelerde mümkünse beton zemin üzerinde geçici olarak depolanacak, ardından evsel çöp niteliğinden uzaklaştırma sağlanacaktır.
  • Atığı toplamada görevli kişiye gereli tüm ekipmanlar sağlanmalı ve kişisel hijyenine oldukça dikkat etmelidir.

Bu genelgeyi okuduğumda kafamda ilk sorduğum soru Neden? sorusu oldu. Çünkü, atıkların yönetimi tamamen insanların genelgeyi doğru ve eksiksiz uygulamasına bırakılmıştı. Şahsen çoğu evde uygulanmadığı ve kontrolü zor geniş alanlara sahip büyük fabrikalarda uygulanmasının zor olduğunu ve durumun kontrolden çıkabileceğini ön görüyorum. Kaldı ki bugün birçok haberde yerlere atılmış maske ve eldiven atıklarıyla karşılaşıyoruz. Bu riski almaya değer miydi? Bu atıkların tıbbi atık niteliği taşıdığını Bakanlığımız hepimizden daha iyi biliyordu. Lakin genelgeden anlaşılan o ki bu atıkları tıbbi atık olarak görmüyordu.

O halde kafamdaki 2. Soru: Ülkemizde yeterli kapasite de ve sayıda tıbbi atık tesisi yok mu? oldu. Çünkü bizler biliyoruz ki; Çin’de salgının merkezi olan Wuhan kentinde bu hastalık döneminde oluşan tıbbi atıkların her zamankinin tam (altı) 6 katından daha fazla olduğu belirtilmişti.

Maske atıklarının tıbbi atık niteliği görmeden ve uzaklaştırılması birden fazla risk oluşturuyor. Örneğin;

  • Maske atıklarının evsel nitelikli çöplerle birlikte değerlendirilmesi, evsel çöpleri de kontamine etmiş oluyor ve bu atıkların uzaklaştırılmasında görevli personel atıkla temasta bulunduğunda, virüs bu personele bulaşıyor. Oradan çalışma arkadaşları başta olmak üzere diğer temaslarına bulaşıyor. O temaslarda çevrelerine yayıyor ve bu silsile domino taşı gibi bu şekilde devam ediyor.
  • Hala vahşi depolama yapan sahalarda evsel çöpler depolanıyorsa bu kontamine atıklarlar topraklarımızı kirletiyor olacaklar. Maske atıkları nedeniyle kontamine olmuş çöplerin sızıntı suları yeraltı sularımızı ve alıcı ortamlarımızı kirletiyor olacak.
  • Yeraltı sularından tarlasını sulan çiftçi belki de kontamine olmuş su ile mahsulü sulayacak. Bakın işte buna çapraz kontaminasyon deniyor ve örnekler daha uzatılabilir. İşte atık yönetimi bu kadar önemlidir.

Öte yandan, Uluslararası Katı Atık Birliği (ISWA) ’nin, Covid-19 Salgını Döneminde Atık Yönetimi Tavsiyelerini yayımladı. Bu yayına göre; 3 temel adım öneriyordu.

  1. Ülkeler, eyaletler ve şehirler atık yönetimi, geri dönüşüm hizmetleri, işleme ve imha tesislerinin çalışmalarının aksamamasını; böylece uygunsuz atık yönetiminin halk sağlığı için ilave risk oluşturmamasını sağlamalıdır. Atık yönetiminde çalışanlar, özellikle atık toplayan kişiler için ilave önlemler alınmalı, sağlık ve güvenlik prosedürleri ile atık akıntıları ve/veya teçhizat tarafından bulaşabilecek herhangi bir enfeksiyondan koruma sağlanmalıdır. 
  2. Çapraz kontaminasyon ve enfeksiyonlardan kaçınmak için geri dönüşüm faaliyetleri yeniden düzenlenmelidir. 
  3. Artan sağlık bakımı ve buna bağlı artan tıbbi atıklar, daha fazla enfeksiyon ve kirlilik için risk oluşturmadığından emin olarak güvenli bir şekilde işlenmeli ve imha edilmelidir, deniliyor.

Son olarak ülkemizde; Dokuz Eylül Üniversitesi ve 2 özel kuruluş UV ışınlıyla dezenfeksiyon yapılabilen konteynerlar ürettiğini ve virüsün etkisinin %98 önlendiğini maske, eldiven gibi kişisel koruyucu ekipman atıklarının bu konteynerlara atılmasını önerdiğini açıkladı. Lakin UV ışınlı konteynerların sokakta, reel hayatta kullanımı ne kadar verimli olacaktır? Konteynerların maaliyeti nedir? Tüm bunlar hala şu an için cevabını beklediğimiz sorular. 

Anlaşılan o ki burada en büyük yük halkımıza ve çöp toplama görevini üstenen bence hekimler kadar alkışı hak eden; atık avcılarına, atık sektöründe görev yapan biz çevre mühendislerine büyük yük düşüyor. Çevre Mühendisleri olarak konuyla ilgili başta çalışma arkadaşlarımızı sonra da çevremizdeki insanları konu hakkında bilgilendirmeli, gerekli hatırlatmaları sıklıkla yapmamız gerektiğine inanıyorum.

                                                                                                                                                                   AŞKIN KELLECİOĞLU

Kaynakça

https://korona.hasuder.org.tr/covid-19-pandemisinde-atik-yonetimi/

http://marmara.gov.tr/iswa-uluslararasi-kati-atik-birligi-covid-19-pandemi-tavsiyeleri-23400


Etiketler :
Paylaş :